Yenibahar : Bati’da “Jameika Biberi” olarak da bilinir. Basta Jameika olnak üzere, Maksika ve Malezya’da yetistirilen Yenibahar, “Pimento Officinalis” adli bitkinin, olgunlasmamis meyvelerinden elde edilir. Özellikle köftelerde kullaniliyor. Yilda 500 ton tüketiliyor.
Çoğunlukla Jamaika’da yetişen bir biber çeşididir. Bu yüzden “Jamaika biberi” olarak da bilinir. Yenibahar biberi taneleri Avrupa’ya Columbus ve arkadaşları tarafından ,İspanya’daki adı ‘pimienta biberi’ olduğundan, biber olduğu düşünülerek getirilmiştir.
Kirmizi Pul Biber : Güneydogu illerinde, en çok Gaziantep ve islahiye’de üretiliyor. Biberin yüzde 60′i Islahiye’de üretilir. Fakat buna Maras biberi denir. Kirmizi Biber, kurutulup, tas degirmende kalin bir sekilde ögütülür. Yillik 10 bin ton tüketiliyor.
Patlıcangillerden, ülkemizde bol yetişen, tazeyken yeşil ve çoğu zaman acı meyveleri olan bir bitkidir. Kuruyunca kırmızı olur. Ükemizde kırmızıbiber, Avrupa’da Paprika diye anılan bu cins biber tazeyken bile kırmızıdır ve genellikle çok acıdır.
Kimyon : Konya ve Polatli’da yetistirilir. Konya’da yetistirilen, sarimtirak bir renge sahiptir. Çekildigi zaman Polatli cinsi hafif esmer olur. Sucuk ve köfte yapiminda kullanilir. Aromatik yapisi sebebiyle, kiyma ile yapilan yemeklerde tercih edilen bir baharattir.
Kimyon: (Cuminum cyminum) Mayıs-Haziran ayları arasında, beyaz ve pembemsi renkli çiçekler açan, 40-60 cm boyunda, bir yıllık otsu bir bitki. Gövdeleri dik, üstte dallanır.
Zencefil : 100 cm boyunda kamis görünüsünde çok yillik otsu bir bitkidir. Yapraklar mizrak seklinde sivri uçlu ve tarçin kokuludur. Çiçekler sari renkli ve çogu bir arada bulunurlar. Zencefilin vatani Güney Asya olmakla berâber Hindistan, Bati Afrika gibi birçok tropik bölgelerde ekimi yapilir. Memleketimizde ancak seralarda yetistirilir. Nemli iklimi ve sulak yerleri sever. Bitkinin kökleri nisasta, reçine ve uçucu yaglar tasir. Kökler yassi ve grimsi renklidir. Kuvvetli kokulu ve biraz acimsi lezzetlidir. Baharat olarak kullanilir. Zencefil yaginin hazmi kolaylastirici tesiri vardir. Ayrica yatistirici ve gaz söktürücü etkiye sâhiptir
Vanilya : Birçok tropikal ülkelerde yetistirilen, tirmanici gövdeli bitkilerdir. Vatani Meksika, Madagaskar, Java ve Antillerdir. Bitkinin yapraklari sapsiz, yassi ve etlidir. Meyveleri 15-20 cm uzunlukta, yassi, iki uca dogru incelmis, parlak siyahimsi renkli bir kapsüldür. Kokusu özel ve tadi acidir. Yesilken toplanip, sonra suda haslandiktan sonra kurutulan meyveleri kullanilir. Özel kokulu vanilin maddesi ancak fermentatif bir kurutma sonucunda meydana gelmektedir. Vanilin meyveden glikosit ile bagli durumdadir.
Tarçin : Vatani Güney ve Güneydogu Asya olan, yaprak dökmeyen aromatik kokulu agaçtan elde edilir. Önemli olan iki tür tarçin en çok kullanilmaktadir.
Çin tarçini (Cinnamamum cassia) : Güneydogu Çin’de yetistirilen bir türdür. 10-12 m yüksekliginde kisin yapraklarini dökmeyen bir agaçtir. Esas agacin kurutulmus kabuklari kullanilir. Kabuklarin dis kisminda mantar tabakasi bulunur ve grimsi renklidir. Kokusu kuvvetli ve özel, tadi tatlimsi ve yakicidir.
Sumak : Güneydogu Anadolu’da yetisen, çali gurubundan, bodur bir agacin yapraklarinin kurutulup toz haline getirilmesiyle elde edilir. Yapraklari tanen, sekerler ve sari renkli boya maddeleri tasirlar. Kabiz edici, kan kesici, antiseptik etkili olup, ayrica yünlü kumaslarin boyanmasinda kullanilir. Bogaz ve dis etleri hastaliklarinda da gargara hâlinde kullanilir. Sumagin, sari çiçeklerinin taç yapraklari ve meyvelerinde oldukça keskin eksi bir lezzet vardir. Güneydogu’ya has “ezme” ve çesitli yörelerde yapilan manti ile birlikte yenilir
